राष्ट्रिय चासोको केन्द्रमा धनुषा -३

2 महीना पहिले प्रकाशित

Esandhyakalin

जनकपुरधाम, फाल्गुन १० गते । जनकपुरधामको गल्ली–गल्ली यतिबेला चुनावी सरगर्मीले तातिएको छ। चोक, चियापसल र घरआँगनमा एउटै प्रश्न गुञ्जिरहेको छ—धनुषा–३ को बागडोर कसले सम्हाल्ने ? मधेश प्रदेशको राजधानीसमेत रहेको यो क्षेत्र सधैंझैं यसपालि पनि राष्ट्रिय चासोको केन्द्रमा छ। तर यसपटकको प्रतिस्पर्धामा एउटा स्पष्ट संकेत देखिन थालेको छ—जनमत बिस्तारै परिवर्तनको मात्र होइन, विश्वासको पुनर्स्थापनातर्फ उन्मुख छ।

धनुषा–३ मा मुख्य प्रतिस्पर्धीका रूपमा उभिएका छन् नेपाली कांग्रेसका प्रभावशाली नेता बिमलेन्द्र निधि, नेकपा एमालेकी जुली कुमारी महतो, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका मनिष झा र जसपा नेपालका परमेश्वर साह। उम्मेदवार धेरै भए पनि जनकपुरधामदेखि ग्रामीण भेगसम्मको जनमत हेर्दा निर्णायक टक्कर पुराना अनुभव र नयाँ परीक्षणबीच देखिएको छ।

पछिल्ला दुई निर्वाचनमा कांग्रेस क्षेत्रविमुख देखिए पनि यसपटक अवस्था भिन्न छ। २०७४ मा केही हजार मतले पराजित भएका निधिले त्यसयता निरन्तर क्षेत्रसँग सम्बन्ध कायम राखेका छन्। संघीय राजनीति र संविधान निर्माण प्रक्रियामा सक्रिय भूमिका खेलेका उनी राष्ट्रिय पहुँच भएका नेता हुन्। मतदाताले अहिले स्थानीय विकाससँगै केन्द्रमा प्रभाव राख्न सक्ने नेतृत्व खोजिरहेका छन्—यो समीकरण निधिको पक्षमा देखिन्छ।

एमालेकी जुली महतो अघिल्लो निर्वाचनमा विजयी भए पनि अपेक्षाअनुसार विकासको गति दिन नसकेको आरोपबाट जोगिन सकेकी छैनन्। व्यापारी वर्ग र शहरी मतदाताबीच देखिएको असन्तुष्टि उनको चुनौती बनेको छ। रास्वपाका मनिष झा ‘हावा’ र नयाँपनको नारासहित मैदानमा छन्, तर प्रत्यक्षतर्फ बलियो संगठन र दीर्घ राजनीतिक उपस्थितिको अभावले उनी निर्णायक उचाइमा पुग्न सक्ने आधार अझै कमजोर देखिन्छ।

यसबीच, कांग्रेसभित्र देखिएको एकता र संगठनात्मक सक्रियता निधिका लागि सबैभन्दा ठूलो पूँजी बनेको छ। विगतमा देखिने अन्तर्घातको सम्भावना न्यून देखिन्छ। स्थानीय तहको पछिल्लो चुनावमा कांग्रेसले जनकपुरधाम, धनौजी र नगराईनमा जित निकालेको तथ्यले पनि आधारभूत मत संरचना मजबुत रहेको संकेत गर्छ।

जातीय समीकरणको चर्चा भए पनि यसपालि मतदाताको प्राथमिकता विकास, पहुँच र प्रभावकारी प्रतिनिधित्वतर्फ मोडिएको देखिन्छ। व्यापारिक समुदाय, शिक्षित युवा र परम्परागत कांग्रेस मतदाताबीच निधिप्रति सकारात्मक धारणा बलियो हुँदै गएको आकलन गरिन्छ। मधेश आन्दोलनपछि बदलिएको राजनीतिक परिदृश्यमा पनि निधि जस्ता अनुभवी नेताको आवश्यकता महसुस गरिरहेको मतदाताको संकेत पाइन्छ।

कुल १ लाख २५ हजारभन्दा बढी मतदाता रहेको धनुषा–३ मा अन्तिम निर्णय फागुन २१ गते मतपेटिकाले दिनेछ। तर चुनावी मैदानको वर्तमान वातावरण, संगठनात्मक बल, राष्ट्रिय पहुँच र सहानुभूतिको लहरलाई विश्लेषण गर्दा यसपटक धनुषा–३ बाट पुनः कांग्रेसको ‘विरासत’ फर्किने सम्भावना प्रबल देखिन्छ।

जनकपुरको राजनीतिक धरातलले सन्देश दिइरहेको छ—अनुभव, पहुँच र निरन्तर उपस्थितिको संयोजन नै जितको आधार बन्दैछ। र त्यो समीकरणमा विमलेन्द्र निधि अग्रस्थानमा उभिएको संकेत प्रस्ट देखिन्छ।