तराई मधेशमा चैते छठ शुरु

2 महीना पहिले प्रकाशित

Esandhyakalin

जनकपुरधाम, चैत्र ८ गते । मिथिलाञ्चलसहित तराई मधेशका जिल्लाहरूमा भगवान् सूर्यको नियम निष्ठा तथा श्रद्धाभक्तिपूर्वक पूजा गरेर मनाइने चैते छठ आजदेखि शुरु भएको छ ।

चैते छठ अन्तर्गत व्रतालुहरूले आज नहाखा गरेका छन् । घर नजिक रहेका नदी तथा जलासयमा स्नान गरेर चोखो खाने कुरा खाने भएकाले यसलाई नहाखा वा अरवे अरवाईन पनि भनिन्छ ।

छठ पर्व गर्ने व्रतीहरू एक महिना अगाडीदेखि नै अपवित्र मानिएका माछा, मासु, लहसुन, प्याज, कोदो, मुसुरोको दाल सहितका कतिपय खाद्यान्न परित्याग गर्ने चलन रहे पनि आजदेखि निक्कै शुद्धिपूर्वक बस्ने गर्दछन् ।

भोली खरना विधि हुने छ । यस दिन व्रत गर्ने व्रतीहरू दिनभरि निराहार बसेर साँझ पख आफैले गुण तथा चावल मिसाइएको खिर, रोटी, मिष्ठान्न, केला सहितका प्रसाद छठी मैयाँलाई अर्पण गरेर प्रसादको रुपमा वितरण गरि आफै पनि नुनरहित सोही प्रसाद सामाग्री ग्रहण गर्ने चलन रहेको छ ।

पर्सि अर्थात् षष्ठी तिथिका दिन अस्ताउन लागेका सूर्यलाई पहिलो अर्घ तथा सप्तमी तिथिका दिन उदाउँदो सूर्यलाई दोस्रो अर्घ दिएपछि पर्वको समापन गर्ने चलन रहेको छ । यसमा प्रयोग हुने सामाग्रीहरू ठेकुवा, भुसवा, अदुवा, उखु, बेसार, सुथनी, फलफूल तथा अन्य मिष्टान्नहरू अर्पण गर्ने चलन रहेको छ ।

मिथिलाञ्चल सहित तराई मधेशका जिल्लाहरूमा वर्षको दुई पटक छठ पर्व मनाइने चलन रहेको छ । शरद ऋतुको छठ कार्तिक महिनामा मनाइन्छ भने गृष्म ऋतुको छठ चैत्र महिनामा मनाउने चलन रहेको छ । शरद ऋतुमा हुने छठ मनाउनेहरूको संख्या अधिक भएपनि गृष्म ऋतुको छठ मनाउनेको संख्या कम रहेको छ । तर विगत केही वर्ष यता चैते छठ गर्नेहरुको सङ्ख्यामा क्रमशः वृद्धि हुन थालेको छ ।

सन्तान प्राप्ति, पारिवारिक कल्याण, सुख शान्ति तथा समृद्धिको कामना सहित छठ पर्व मनाउने चलन रहेको छ । सूर्यको उदाउँदो तथा अस्ताउँदो दुवै स्वरूपको पूजा गर्ने र यसमा प्रयोग हुने प्रसाद सामाग्रीहरू किसानले उत्पादन गरेका सामाग्रीहरू नै हुने गरेको छ ।

साभार: रेडियो नेपाल